महाराष्ट्र शासनाच्या प्राथमिक शिक्षण संचालनालयाने RTE 25 % Admission 2026-27 संदर्भात सुधारित सूचना जाहीर केली आहे. बालकांच्या मोफत व सक्तीच्या शिक्षणाचा अधिकार अधिनियम 2009 मधील कलम 12(1)(क) नुसार खासगी विनाअनुदानित शाळांमध्ये इयत्ता पहिलीच्या 25 टक्के जागा दुर्बल व वंचित घटकांसाठी राखीव ठेवण्यात येतात. शैक्षणिक वर्ष 2026-27 साठी ही प्रवेश प्रक्रिया पूर्णपणे ऑनलाईन पद्धतीने राबविण्यात येणार आहे. शासन निर्णय क्र. आरटीई-2025/प्र.क्र.08/एसडी-1 दिनांक 12/02/2026 अन्वये सुधारित सूचना निर्गमित करण्यात आली आहे. पालकांना अर्ज https://student.maharashtra.gov.in/adm_portal या अधिकृत संकेतस्थळावरून निश्चित कालावधीत सादर करावा लागेल. संबंधित शिक्षण अधिकारी व प्रशासन यांना या प्रक्रियेची काटेकोर अंमलबजावणी करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. अर्ज करताना शासनाने दिलेल्या सूचनांचे पालन करणे आवश्यक आहे. आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांतील विद्यार्थ्यांसाठी ही प्रवेश प्रक्रिया शिक्षणाची महत्त्वाची संधी ठरणार आहे.

RTE 25 % Admission 2026-27: ऑनलाइन प्रवेश अर्ज भरण्याबाबत मार्गदर्शक सूचना

बालकांच्या मोफत व सक्तीच्या शिक्षणाचा अधिकार अधिनियम 2009 मधील कलम 12 (सी)(1) नुसार दुर्बल व वंचित घटकांतील बालकांना स्वयं अर्थ सहाय्यित शाळा व विनाअनुदानित शाळांमध्ये इयत्ता 1 ली किंवा पूर्व प्राथमिकच्या स्तरावर 25 टक्के प्रवेश प्रक्रियेसाठी पालकांनी https://student.maharashtra.gov.in/adm_portal या संकेतस्थळावर जाऊन अर्ज करावा व विहित मुदतीत सादर करावा.

वंचित घटकांतील बालकांमध्ये खालील प्रवर्गांचा समावेश होतो :

1. अनुसूचित जाती (एस.सी.)
2. अनुसूचित जमाती (एस.टी.)
3. विमुक्त जाती (अ)
4. भटक्या जमाती (ब)
5. भटक्या जमाती (क)
6. भटक्या जमाती (ड)
7. इतर मागासवर्ग (ओ.बी.सी.)
8. विशेष मागासवर्ग (एस.बी.सी.)
9. आर्थिक व सामाजिकदृष्ट्या मागास घटक
10. अनाथ, एच.आय.व्ही. बाधित किंवा एच.आय.व्ही. प्रभावित बालक
11. अनाथ बालके
12. दिव्यांग बालके
13. कोविड प्रभावित

RTE 25 % Admission 2026-27: अर्ज प्रक्रिया व आवश्यक कागदपत्रे

ज्या बालकांना यापूर्वी आरटीई 25 टक्के अंतर्गत शाळेत प्रवेश मिळालेला आहे, त्या बालकांना पुन्हा अर्ज करता येणार नाही.
प्रवेश मिळालेल्या बालकांची चुकीची माहिती भरून पुन्हा नवीन अर्ज भरल्यास अर्ज अपात्र ठरविला जाईल. प्रवेश अर्ज भरताना पालकांनी पूर्णपणे अर्ज सादर करावा; एकापेक्षा अधिक अर्ज भरल्यास तो एका अर्जासाठीच विचारात घेतला जाईल.

ऑनलाइन अर्ज सादर करताना खालील कागदपत्रे अपलोड करणे अनिवार्य आहे:
• बालकाच्या पालकांचे आधारकार्ड (अनाथ बालक असल्यास पालकांचा आधार आवश्यक नाही).
• बालकाचा जन्म प्रमाणपत्र व वास्तव्याचा पुरावा.
• दुय्यम निबंधक कार्यालयात नोंदणीकृत भाडेकरार (लागू असल्यास).
• सामाजिक वंचित घटकांसाठी जात प्रमाणपत्र (तहसीलदारांकडील).
• आर्थिक दुर्बल घटकांसाठी वार्षिक उत्पन्नाचा दाखला (सन 2023-24 किंवा 2024-25).

25 टक्के प्रवेश प्रक्रियेसाठी आवश्यक कागदपत्रांची पडताळणी केली जाणार आहे.

• निवासी पुरावा म्हणून स्वतःचे घर असल्यास मालकी हक्काचा पुरावा आवश्यक आहे.
• भाड्याच्या घरात राहत असल्यास नोंदणीकृत भाडेकरार सादर करणे आवश्यक आहे; तो संबंधित दिनांकाच्या वेळी वैध असावा.
• शाळा निवडलेल्या कार्यक्षेत्रात प्रत्यक्ष वास्तव्यास असल्याची खात्री पडताळणीनंतरच प्रवेश निश्चित केला जाईल.

RTE 25 % Admission 2026-27: आवश्यक कागदपत्रे व विशेष अटी

• जन्म तारखेचा पुरावा म्हणून ग्रामपंचायत, महानगरपालिका किंवा नगरपालिकेचा दाखला, रुग्णालयातील जन्म नोंद किंवा अंगणवाडी/बालवाडी रजिस्टरमधील नोंद ग्राह्य धरली जाईल.
• सामाजिक वंचित घटकातील बालक असल्यास संबंधित जात प्रमाणपत्र तहसीलदार किंवा उपविभागीय अधिकाऱ्यांनी निर्गमित केलेले असावे; परराज्यातील जात प्रमाणपत्र प्रवेश प्रक्रियेसाठी ग्राह्य धरले जाणार नाही.
• आर्थिक दुर्बल घटकांसाठी वार्षिक उत्पन्नाचा दाखला आवश्यक असून सन 2023-24 किंवा 2024-25 या वर्षांतील १ लाख रुपयांपेक्षा कमी वार्षिक उत्पन्न असणे आवश्यक आहे.
• दिव्यांग मुलांसाठी वैद्यकीय प्रमाणपत्र (जिल्हा शल्यचिकित्सक/वैद्यकीय अधीक्षक, अधिकृत जिल्हा रुग्णालय) ४० टक्क्यांपेक्षा जास्त दिव्यांगत्व दर्शविणारे असावे.
• ऑनलाइन अर्ज भरताना सिंगल पॅरेंट पर्याय निवडल्यास संबंधित पालकाच्या एकट्याच्या वास्तव्याचा पुरावा सादर करणे आवश्यक आहे.
• तात्पुरता प्रवेश दिल्यानंतर 20 दिवसांच्या आत आवश्यक कागदपत्रांची पूर्तता न केल्यास प्रवेश रद्द करण्यात येईल.
• अनाथ बालकांसाठी महिला व बालविकास विभागाचे प्रमाणपत्र आवश्यक असून, पालक हयात नसल्यास मृत्यू दाखला सादर करावा; अशा प्रकरणात उत्पन्न दाखला आवश्यक नाही.
• एच.आय.व्ही. बाधित/प्रभावित बालकांसाठी जिल्हा शल्यचिकित्सक किंवा अधिकृत जिल्हा रुग्णालयाचे प्रमाणपत्र आवश्यक आहे; घटस्फोटित महिला पालक असल्यास न्यायालयाचा आदेश व संबंधित कागदपत्रे सादर करावी लागतील.

RTE 25 % Admission 2026-27: विशेष प्रकरणे, लॉटरी प्रक्रिया व प्रवेश पुष्टीकरण

• न्यायालयीन घटस्फोट असलेल्या प्रकरणात महिलेला एकल पालक मान्यता असल्यास न्यायालयाचा आदेश, घटस्फोट प्रकरणाचा पुरावा व बालकाच्या आईचा रहिवासी पुरावा सादर करणे आवश्यक आहे; बालक वंचित गटातील असल्यास जात प्रमाणपत्र तसेच आर्थिक दुर्बल घटकातील असल्यास आईचा उत्पन्न दाखला अनिवार्य राहील.
• विधवा महिला असल्यास पतीचे मृत्यू प्रमाणपत्र व विधवा असल्याचा रहिवासी पुरावा आवश्यक आहे; वंचित गटातील असल्यास जात प्रमाणपत्र आणि आर्थिक दुर्बल घटकात समावेश असल्यास उत्पन्नाचा दाखला सादर करावा लागेल.
• ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर सोडत (लॉटरी) प्रणालीद्वारे प्रवेश निवड केली जाईल. शैक्षणिक वर्ष 2026-27 साठी आरटीई अंतर्गत 25 टक्के राखीव जागांवर एकाच टप्प्यात लॉटरी काढली जाईल. त्यानंतर प्रवेश निश्चितीची पहिली व दुसरी प्रतीक्षा यादी प्रसिद्ध केली जाईल.
• पहिल्या प्रतीक्षा यादीतील विद्यार्थ्यांनी निर्धारित मुदतीत प्रवेश घ्यावा; जागा रिक्त राहिल्यास दुसऱ्या प्रतीक्षा यादीतील विद्यार्थ्यांना संधी दिली जाईल. प्रवेश क्षमता पूर्ण होईपर्यंत ही प्रक्रिया राबविण्यात येईल.
• लॉटरी नंतर विद्यार्थ्यांच्या लॉगिनमध्ये प्रवेशाबाबत माहिती दिसेल. पालकांनी शाळेत जाऊन अपलोड केलेल्या कागदपत्रांच्या मूळ प्रती पडताळणी समितीकडे सादर कराव्यात. कागदपत्रे समाधानकारक असल्यास शाळेने प्रवेश नोंद घ्यावी व पालकांकडून स्वाक्षरी घ्यावी.

RTE 25 % Admission 2026-27: स्थलांतर, पडताळणी समिती व प्रवेश प्रक्रिया

• काही पालक मूळ गाव किंवा अन्य ठिकाणी स्थलांतरित होत असल्यास आणि दिलेल्या तारखेस कागदपत्र पडताळणीस उपस्थित राहू शकत नसल्यास, त्यांनी त्वरित पडताळणी समितीशी संपर्क साधावा; अन्यथा प्रवेश प्रक्रियेत अडथळा येऊ शकतो.
• कागदपत्रांची तपासणी करण्यासाठी राज्यातील सर्व गटशिक्षणाधिकारी किंवा प्रशासन अधिकाऱ्यांच्या अध्यक्षतेखाली पडताळणी समिती गठीत करण्यात येईल. या समितीत अध्यक्ष म्हणून गटशिक्षणाधिकारी/प्रशासन अधिकारी, सदस्य म्हणून केंद्र प्रमुख/वाड अधिकारी, मुख्याध्यापक (अनुदानित व विनाअनुदानित शाळा), शिक्षण विस्तार अधिकारी, पालक संघाचे प्रतिनिधी, शिक्षक प्रतिनिधी, स्वयंसेवी संस्थेचे प्रतिनिधी आणि सदस्य सचिव म्हणून शिक्षण विस्तार अधिकारी यांचा समावेश असेल.
• पडताळणी समिती विद्यार्थ्यांच्या प्रवेशासाठी आवश्यक सर्व कागदपत्रांची सखोल तपासणी करेल. पालकांनी संपर्क न केल्यास व नियोजित तारखेस उपस्थित न राहिल्यास आरटीई पोर्टलवर “Not Approach” अशी नोंद केली जाईल.
• पडताळणी समितीची सर्व माहिती व कार्यवाही पारदर्शक राहण्यासाठी पोर्टलवर वेळोवेळी अद्ययावत केली जाईल.
• कागदपत्रांची तपासणी पूर्ण करून समितीने प्रमाणित केल्यानंतरच विद्यार्थ्यांचा प्रवेश आरटीई पोर्टलवर निश्चित केला जाईल. जागा रिक्त राहिल्यास पुढील प्रतीक्षा यादीतील विद्यार्थ्यांना संधी दिली जाईल.
• कागदपत्रांबाबत आक्षेप असल्यास पालकांना शिक्षणाधिकारी (प्राथमिक) जिल्हा परिषद यांचेकडे तक्रार करण्याचा अधिकार राहील व त्यांचा निर्णय मान्य करावा लागेल.

निष्कर्ष

RTE 25 % Admission 2026-27 ही प्रक्रिया आर्थिक व सामाजिकदृष्ट्या वंचित घटकांतील बालकांना गुणवत्तापूर्ण शिक्षणाची संधी देणारी महत्त्वाची योजना आहे. संपूर्ण प्रवेश प्रक्रिया ऑनलाइन, पारदर्शक आणि लॉटरी पद्धतीवर आधारित असून कागदपत्र पडताळणीला विशेष महत्त्व देण्यात आले आहे. पालकांनी अर्ज करताना अचूक माहिती भरून आवश्यक कागदपत्रे वेळेत सादर करणे अत्यावश्यक आहे. शासनाने दिलेल्या सूचनांचे पालन केल्यास प्रवेश प्रक्रिया सुलभ आणि निर्विघ्न पार पडेल. शिक्षणाच्या समान संधीचा लाभ घेण्यासाठी पालकांनी निश्चित मुदतीत अर्ज करून पुढील कार्यवाही पूर्ण करावी.

Read more: RTE 25 % Admission 2026-27 – आरटीई २५ टक्के जागांवरील प्रवेश प्रक्रिया अर्ज लिंक महत्वपूर्ण सूचना

गुन्हे अन्वेषण विभाग (CID) भरती 2026 – Complete Vacancy Details & Eligibility

ब्रेकिंग अपडेट: निवड सूची कालमर्यादा दोन वर्षे लागू | 2 फेब्रुवारी 2026 चा निर्णायक जीआर

MPSC 2026 नवीन वेळापत्रक जाहीर! – सर्व परीक्षांच्या तारखा पहा